Beusi dina Ayat Allah

Ku Irfan Anshory

“Jeung Kami lungsurkeun beusi, dina éta téh aya kakuatan rongkah jeung rupa-rupa mangpaat pikeun manusa.”

(Al-Qur’an, Surah Al-Hadid 25)

AYEUNA urang nyawala ngeunaan logam. Duka naon kecap asli Sunda atawa Malayu pikeun nyebutkeun logam téh, boa-boa teu aya, da kecap “logam” mah dicandak ku karuhun urang tina basa Arab, lugham, nu kecap dasarna, laghama (“ngali”), sabab sakabéh logam téh meunang ngali tina jero bumi. Tah, aya hiji Surah dina Al-Qur’an nu nganggo nami logam, nyaéta Surah Al-Hadid, hartina “beusi”. Nu matak luyu pisan masigit dina kompléks Krakatau Steel di Cilegon (Banten) dingaranan Masjid Al-Hadid.

Dina Surah Al-Hadid ayat 25, Allah ngadawuh: wa anzalnaa l-hadiid. Sanajan kecap anzal téh hartina “ngalungsurkeun”, réréana jurutapsir Al-Qur’an rada hésé narjamahkeun anzal dina ieu ayat. Ari margina, nu seueur disebatkan ku Gusti nganggo kecap anzal mah biasana “cai” (anzalnaa l-maa’) atanapi “kitab” (anzalnaa l-kitaab). Tah, ayeuna beusi. Lamun ditarjamahkeun “Jeung Kami lungsurkeun beusi”, kumaha nétélakeunana beusi lungsur téh. Asa tacan mendak aya beusi ragrag ti luhur. Apan beusi téh hasil kokoréh manusa tina jero taneuh.

Abdullah Yusuf Ali, dina tapsirna The Holy Qur’an, narjamahkeunana “And We sent down iron”, bari aya catetan suku: sent down, in the sense of revealed to man the use of certain things. Jadi, ceuk Yusuf Ali, nu dilungsurkeun téh lain beusina tapi kagunaanana. Ari tarjamahan Qur’an ti Departemén Agama Républik Indonésia unina kieu: “Dan Kami ciptakan besi”. Teu wani narjamahkeun jeung kalimah nu bener: “Dan Kami turunkan besi”.

Dawuhan Allah ngeunaan beusi nu diwahyukeun dina abad ka-7 kakara kaguar hartina ku para élmuwan dina abad ka-20! Kakara ayeuna para élmuwan nyaraho yén beusi di bumi horéng mémang lungsur ti langit, sabab beusi téh diyugakeunana baheula dina béntang-béntang ngalangkungan prosés nukléosintésis. Basa éta béntang-béntang paéh (carem) ku sabab geus béak bahan bakar hidrogén, éta beusi (tur unsur-unsur nu séjén) diawurkeun ka rohang angkasa.

Tatasurya urang, kaasup planét Bumi, diwangun tina awan gas tur partikel lebu sésa-sésa béntang nu jadi raket ku sabab rotasi. Unsur panglobana nu ngeusi ieu bumi nyaéta beusi nu lungsur ti langit! Nu mawi disebatkeun husus ku Gusti Anu Maha Suci. Bumi urang nu beuratna 6 x 1021 ton kawangun ku 35% beusi (Fe), 26% oksigén (O), 13% silikon (Si), 10% magnésieum (Mg), 4% nikel (Ni), tur sésana unsur-unsur nu séjén.

Bumi urang boga raramo (radius; jari-jari) 6378 km. Lapisan pangluhurna nyaéta “kulit bumi” (earth’s crust) nu ipis, jerona ukur 25-90 km di wewengkon daratan tur 6-11 km di wewengkon sagara. Ari di lapisan kulit bumi mah beusi (Fe) téh ngan nomer opat panglobana sabada oksigén (O), silikon (Si) jeung aluminieum (Al). Handapeun kulit bumi aya lapisan “simbut bumi” (earth’s mantle), tuluy panghandapna aya lapisan “puseur bumi” (earth’s core) nu raramona 3470 km. Tah, puseur bumi téh kawangun ku 90% beusi (Fe), sésana nikel (Ni) tur walirang (S).

Naon fungsina beusi di puseur bumi? Hal ieu ditétélakeun ku Gusti dina kalimah salajengna, Al-Hadid 25 kénéh: fiihi ba’sun syadiid (“dina éta téh aya kakuatan rongkah”). Beusi di puseur bumi téh nimbulkeun kakuatan rongkah mangrupa médan magnét jeung kenyangan gravitasi. Apan urang nyaksian kumaha “satia”na jarum magnét nunjuk ka kalér jeung ka kidul, teu bisa dipungkal-péngkolkeun. Ku sabab kenyangan gravitasi nu pas pisan gedéna, nyaéta 9,78 m/s2 dina beungeut bumi, urang bisa leumpang kalawan salsé. Kacipta lamun kadar beusi di puseur bumi saeutik, manusa lulumpatan jiga bangkong!

Kalimah salajengna dina Al-Hadid 25: wa manaafi`u li n-naas (“jeung rupa-rupa mangpaat pikeun manusa”). Mangpaat nu kudu disebutkeun pangheulana nyaéta beusi téh salah sahiji unsur nu ngawangun hémoglobin, protéin dina getih nu fungsina nyimpai oksigén nu diseuseup ku urang tina wiati (atmosfér). Basa oksigén asup ka bayah urang, éta oksigén geuwat ditéwak ku beusi nu aya dina hémoglobin, tuluy diwalatrakeun ku getih ka sakabéh sél-sél dina waruga urang pikeun métabolismeu. Tétéla pisan, geuningan ku sabab beusi urang ditangtayungan terus hirup ku Gusti téh!

Lamun dina waruga ion beusi (Fe2+) ukur saeutik, tangtu baé saeutik ogé hémoglobin nu nyampak dina getih, atuh transpor oksigén dina waruga bakal kaganggu. Ieu nu ngaranna iron-deficiency anemia atawa panyawat “kurang darah” téa. Nu matak urang kudu sering ngadahar daun sampeu atawa bayem nu beunghar kana ion beusi.

Mangpaat beusi dina kahirupan balaréa geus dipikamafhum ku urang. Beusi téh logam nu pangpunjulna dina sajarah umat manusa, wangkid ti jaman peradaban Mésopotamia purba tepi ka jaman modéren. Taya logam séjén nu jumlah pamakéanana ngaleuwihan beusi. Komo dina abad sains jeung téknologi ayeuna, beusi téh bahan pikeun gedong (sakumaha luhurna gé), jambatan, kandaraan, pakarang, alat tatanén, pipa saluran cai, tur sagala rupa jinis mesin. Nu matak jumlah total produksi beusi di sakuliah dunya dina sataunna leuwih ti hiji miliar ton!

Aya deui nu jadi matak panasaran lamun teu dibéjakeun di dieu. Nalika Surah-Surah dina Al-Qur’an disusun ku Kangjeng Nabi Muhammad SAW, Malaékat Jibril miwarang Jungjunan urang supados anjeunna nempatkeun Surah Al-Hadid pas mangrupa Surah tengah-tengah, nyaéta Surah ka-57 tina 114 Surah!

Kakara ayeuna para élmuwan terangeun yen beusi téh mémang unsur tengah-tengah geuningan. Sakumaha geus dibahas di luhur, bagian tengah (puseur) bumi urang diwangun ku beusi. Tuluy basa unsur-unsur kimia disusun dina sistim periodik, beusi téh ayana di baris tengah (periodeu kaopat tina tujuh periodeu). Dina réngréngan unsur-unsur transisi periodeu kaopat gé, horéng beusi nganjrek di tengah-tengah.

Tuluy, lamun urang ngitung kecap “Allah” ti ayat munggaran Surah Al-Hadid tepi ka ayat 25 (nu aya kecap “hadid”), horéng kecap “Allah” téh muncul 26 kali, luyu pisan jeung nomer atom beusi (jumlah proton dina inti atom beusi). Subhanallah! Paingan Allah ngadawuh: “Saéstuna nu sieun ka Allah ti antara abdi-abdiNa ngan jalma-jalma nu baroga élmu.” (Surah Fathir 28).

Tah, sadaya data jeung fakta dina ieu artikel téh salah sahiji bukti yén ayat-ayat Kauni luyu pisan sareng ayat-ayat Qur’ani. Boh ayat Kauni boh Qur’ani duanana mangrupa aturan ti Gusti Nu Murbéng Alam. Leres pisan dawuhan Allah: “Rék Kami témbongkeun ka maranéhna ayat-ayat Kami di sakuliah jagat jeung dina diri maranéhna sorangan, nepi ka tétéla pikeun maranéhna yén éta Qur’an téh leres (haqq).” (Surah Fushshilat 53).***